okuyucuya not: Gerçi bu ileti bu blogun konusuna girmiyor ama Türkçe içerikli başka blogum olmadığı için buraya eklemeyi yerinde buldum. Belki ileride web yazılımı geliştirmeye yönelik ayrı bir sayfa/site/blog tasarlayabilirim.

Yakın zamanda şöyle bir soru geldi bana:

Ben çook amatör bir webmasterım ve bu işe yeni yeni başlıyorum. Benimki bir hobi diye
nitelendirilebilir. Lisans döneminde JAVA derslerinde programlama hakkında bilgim olmuştu
ama sonrasında bir alakam yok.

Elime geçen ne kaynak varsa okumaktayım. Ancak bu plansız gidiş beni bir hayli yormakta.
Web programlama ve websitesi oluşturmada çok başlangıç seviyesinde değil ama
başlangıç-orta seviye arası kendimi geliştirebileceğim bir kaynak var mı?

Daha önce de çeşitli defalar benzer (neredeyse aynı) sorularla karşılaştığım için "artık bu konuya daha doyurucu bir cevap vererek nokta koymanın zamanı geldi" diye düşündüm.

cember.net bilişim forumarında da ara sıra bu tarz sorular gelince üyeler elinden geldiğince bildiği linkler/referansları söylererek katkıda bulunuyorlar.

Fakat bu öneriler zaman içerisinde kayboluyor. Gerek cember.net'i gerekse ortalığı biraz kurcalayarak aşağıdaki listeyi oluşturdum.

Umarım yararlı olur.

• Kitap önerileri
• Beginning JavaScript with DOM Scripting and AJAX (from novice to professional)
  - Christian Heilmann
• Css Mastery / Advanced Web Standards Solutions
  - Andy Budd, Cameron Moll ve Simon Collison
• Designing with Web Standards
  - Jeffrey Zeldman
  

• Javascript
• linkibol: javascript ile ilgili linkler
  
  
• css
• linkibol: css ile ilgili linkler
  
  
• kullanılabilirlik
• linkibol: kullanılabilirlik üzerine linkler
  
  
• erişilebilirlik
• linkibol: erişilebilirlik üzerine linkler
  
  
• web standartları
• linkibol: standartlar üzerine linkler
  
  
• AJAX
• linkibol: AJAX üzerine linkler
  
  
• Web Tasarımı
• linkibol: web tasarımı üzerine linkler
  
  
• Tasarım
• linkibol: tasarım üzerine linkler
  
  
• SEO (arama motoru optimizasyonu)
  
• linkibol: SEO üzerine linkler
  
  
• Tipografi
• linkibol: tipografi üzerine linkler
  
  
• Diğer
• linkibol: kaynak
• linkibol: referans
• linkibol: ilham konusunda linkler
• linkibol: kütüphane

bitti mi? bitmedi...
(cember.net'ten Halil Özgür Bey'in katkılarıyla)

• http:­/­/www­.webdersleri­.com - Türkçe
  
  
• http:­/­/www­.webdesignfromscratch­.com­/ - Sıfırdan başlatan bu siteden daha pek çok bağlantıya ulaşarak ufkunuz açılabilir.
  
  
• http:­/­/www­.stylegala­.com­/ - Web design & standards, pek çok siteden oluşan galeri, incelemeler
  
  
• http:­/­/www­.alistapart­.com­/ - Hoş yazılar var.
  
  
• http:­/­/www­.designmeltdown­.com­/ - Anasayfa boş görünebilir, soldaki listeden tıklamaya başlayın ;)
  
  
• http:­/­/www­.andybudd­.com­/links­/
  
  
• http:­/­/www­.andybudd­.com­/links­/well_designed_css_sites­/index­.php
  

bitti mi? yine bitmedi...

• Renk teorisi; renklerin kullanımı ve etkileri:

"Color Matters"
http:­/­/www­.colormatters­.com­/colortheory­.html

"Color Worqx"
http:­/­/www­.worqx­.com­/color­/

• Her konuda genel başlangıç:

"W3CShools"
http:­/­/www­.w3schools­.com­/

• "Standardlar Erişilebilirlik"

http:­/­/www­.w3­.org­/
http:­/­/www­.w3­.org­/WAI­/

• "CSS"

http:­/­/www­.csszengarden­.com­/
http:­/­/www­.positioniseverything­.net­/

• "Kullanıcı Taraflı Betik (client-side scripting)"

http:­/­/onlinetools­.org­/articles­/unobtrusivejavascript­/ (alışkanlıklarınızı değiştirin)
http:­/­/www­.quirksmode­.org­/ (çapraz-tarayıcı uyumlu kodlama için harika bir referans)

• Genel Referans:

"Zeldman.com"
http:­/­/www­.zeldman­.com­/

"Man in blue"
http:­/­/www­.themaninblue­.com­/

Bitti mi?

Şimdilik bitti :)

Yararlı olması ümidiyle.

 bu yazıyı sevdin mi?  hemen una ekle!

Eğer bilişim sektöründe iseniz yedeklemenin (backup) önemini biliyorsunuzdur.

Ancak çoğumuz yedeklemenin ne kadar gerekli bir işlem olduğunu bildiğimiz halde genellikle "aklımıza estikçe" kritik belgelerimizi yedeklemeyi tercih ediyoruz.

Dört gün önce kesintisiz güç kaynağıma (UPS -- ki aynı zamanda voltaj regülatörüdür kendisi) rağmen bilgisayarım ortalıkta hiç bir neden yokken kendi kendine kapanıp; sonra da uzun bir süre açılmayınca; hard disklerimden birinde ufak bir sorun çıkınca, ethernet kartım yanınca ve kritik olmasa da bir miktar veri kaybım olunca yedeklemenin önemini bir kere daha anladım.

Akıllandım, ama biraz kafamı duvarlara vurarak oldu bu akıllanma süreci.

Kurdum natso backup server'ımı artık her gün

• 2 ayrı hard diskin 4 ayrı partition'ına;
  
• bir ağ sürücüsüne;
  
• dvdlere;
  
• internet üzerindeki bir FTP sunucusuna;
  
• ve bir USB flash disk'e

yedek alıyorum.

Bazılarına aşırı tedbir gibi gelebilir. Ama yaşadıklarımdan sonra bilgisayardaki verinin aslında ne kadar da korumasız olduğunu fark ettim.

Sizin için de bilgisayarınızdaki veriler kritik öneme sahipse ve olası bir kriz durumunda günler hatta haftalar kaybetmek istemiyorsanız düzenli olarak yedek alın.

Unutmayın en beklenmedik anda sisteminiz çökebilir:
İlle yıldırım düşmesine gerek yok; dosya kopyalarken bile hard diskinizde veri kaybı yaşayabilirsiniz. Bana olmaz demeyin. Tedbirinizi önceden alın.

Bugün de bilgisayarımın belini doğrultmakla geçecek. Ancak yarın eski tempoma kavuşabileceğim.

 bu yazıyı sevdin mi?  hemen una ekle!

Türkçe'nin her zaman mükemmel bir dil olduğunu savunmuşumdur. Eğer bir bilim dilimiz olacaksa bu dil geçmişteki gibi Fransızca, şu anki gibi İngilizce değil, kendimizi ifade edebildiğimiz, sezgilerimizi öldürmeyen bir Türkçe olmalıdır.

Ancak;

Bazı kelimelere Türkçemizde adam gibi karşılık bulunmamasını bu konular üzerinde o kadar da düşünmediğimize bağlıyorum.

Örnek:
data, information, knowledge, wisdom, understanding.

Biz bu kelimelerin hepsini tek bir potada toplamışız: bilgi.

Bu da bence ulus olarak bilgiye ve araştırmaya veremediğimiz önemin açık bir göstergesi.

Bu yazımda bu kelimeleri biraz açmaya ve Türkçe karşılıkları ile açıklamaya çalışacağım.

1. Data (veri)

Veri, bir araştıma sonucu toparlanmış, organize edilmemiş ham bilgidir. Mesela bir pazar araştırması için yaptığınız binlerce anketin masanızın üzerinde yığılmış hali veridir.

2. Information (bilgi)

Bilgi, verinin organize edilmiş halidir. Yani siz veriyi süzersiniz, farklı parametrelere göre incelersiniz ve bundan bir sonuç elde edersiniz. Bu bilgidir.

3. Knowledge (bilgelik)

Yazık ki information ile knowledge'ı aynı anlamda kullanıyoruz (bilgi). Bence knowledge bilgi'nin çok daha üstünde bir bilgelik gerektirir. Bilgileri bir araya getirerek tekrar tekrar kullanabileceğiniz yararlı kalıplar oluşturursunuz. Yani bilgelik, bilgiden uzun vadede hızla tekrar tekrar yararlanabilmek için, bilginin içerisindeki ortak yönleri görmek, çıkarımlar üretmek; bilgiden belirli formlar çıkarmaktır. Bilgelik, ağacı değil, ormanı görmektir.

Bir örnekle anlatayım: Ahmet bir yazılımcıdır, o kadar çok bilginin içerisinde boğulmuştur ki üzerinde çalıştığı projenin niye yavaş çalıştığını, beklentileri neden karşılamadığını bir türlü bulamaz. Halbuki Ahmet, konu ile ilgili her türlü testi yapmış araştırma sonuçlarını grafiklere dökmüş ve projenin şüphelendiği kısımlarını harıl harıl optimize etmektedir. Yine de bir sonuç alınamamaktadır.
Derken Ahmet'in arkadaşı Osman yanına gelir. Ahmet'in çıkarttığı istatistiklere, grafiklere on dakika göz atar. Parmağıyla tek bir noktayı işaret eder ve gider.

Bu senaryoda Ahmet bilgili, Osman ise bilgedir (tamam, biraz da ukaladır :) )

4. Understanding (anlayış)

Bilgelik genellikle nasıl sorusuna cevap verir. Anlayış ise neden sorusuna cevap arar.
Bilge olmadan, anlayışlı olamazsınız. Çünkü anlayış, bilgelik ile sezginin birleşmesinden oluşur.
Bilgelik ile anlayış arasındaki fark, ezberlemek ve öğrenmek arasındaki farka benzer.
Anlayış, elinizdeki varolan bilgi ile yeni bilgileri sentezleyebilmenizdir. Kısacası anlayış, bilginin kendi kendisini geliştirmesidir. Anlayış sahibi bir insan farklı ve özgün eserler çıkarabilir. Çünkü varolan bilgisini tamamen özümsemiş ve bu bilgiyi yeni bilgilerle sentezleme yetisini kazanmıştır.

5. Wisdom (erdem)

Erdem ise, anlayışın değerlendirilmesidir. Bundan önceki dört aşamanın aksine erdem neden nasıl gibi cevabı kolay olan sorular sormaz. Erdem daha ziyade anlayış aşamasında sürekli ve akıcı olarak şekillenen bilginin felsefi bir süzgeçten geçirilmesidir. Erdem, kişinin o anki anlayışının doğru mu yanlış mı, iyi mi kötü mü olduğunu değerlendirmesidir.

Yapay zeka sayesinde bilgisayarlar belirli bir düzeyde anlayışa sahip oldular diyebiliriz (kendi kendine öğrenen satranç programları mesela). Ancak bir bilgisayar bence asla ve asla erdem sahibi olamaz. Erdem üst seviyeli ve yanlızca insana özgü bir durumdur.

...

Belki de erdem ve anlayış insanın neyi yapmayı değil, neyi yapmamayı öğrenmesidir.

Yani bilginin erdeme dönüşmesi bir bakıma

1. Bir şeyi (tasarım yapısını, programlama dilini, şu yeni viral pazarlama kampanyasını...) ne zaman kullanmamak gerektiğini,
2. Yapılacak işin aslında o kadar da iyi sonuçlar getirmeyeceğini,
3. Daha önce yapılan benzeri işlerden hangilerinin iyi, hangilerinin kötü olduğunu ve bunların nedenlerini

anlama sürecidir.

Çok felsefi olmadı umarım :)

Yarın görüşmek üzere.

 bu yazıyı sevdin mi?  hemen una ekle!